DIACONIE

Diaconie komt van het Griekse woord ‘diakonia’ dat ‘dienen’ betekent. Dienen en dienstbaarheid staan centraal in de boodschap van Jezus en de christelijke gemeenschap. Diaconie is gericht op het kleiner maken van sociaal-maatschappelijke nood van mensen. Een liefdadigheidsactie kunnen we diaconaal noemen wanneer zij komt vanuit een kerk of door het evangelie is geïnspireerd. Deze actie kan ten dienste staan van iedere mens die een steuntje in de rug kan gebruiken. Zij kan zich richten op eigen parochianen, de Nederlandse samenleving of nood elders in de wereld. Op deze manier is de kerk present in de samenleving.

Dienstbaar aan God

De resultaten van een diaconale actie zijn niet altijd meetbaar. Bijvoorbeeld wanneer ze gericht is op het mee uithouden van een situatie wanneer het leed opheffen niet haalbaar is. Of wanneer zij zich richt op zingeving in plaats van praktische hulp. Toch kan deze ondersteuning voor iemand van wezenlijk belang zijn, juist omdat andere instanties hier geen taak in zien. Dit betekent ook dat de diaconie doorgaat waar de reguliere hulpverlening stopt wanneer er geen of te weinig resultaten worden geboekt.

Een risico van diaconaal werk is dat er gauw een scheefheid ontstaat in de verhouding tussen mensen; een gevende en een ontvangende partij. Daarom moet men zich richten op de wederkerigheid in de relatie waarbij iemand veel kan ontvangen en leren van degene waar hij of zij zich voor inzet. Daarnaast moet iedere diaconale actie ook worden gezien als dienst aan God.

In de Bijbel noemt Matteüs (25,34-36) zes werken van barmhartigheid.

‘…Komt, gezegenden van mijn Vader, en ontvangt het Rijk dat voor u gereed is vanaf de grondvesting der wereld. Want Ik had honger en gij hebt Mij te eten gegeven, Ik had dorst en gij hebt Mij te drinken gegeven, Ik was vreemdeling en gij hebt Mij opgenomen, Ik was naakt en gij hebt Mij gekleed, Ik was ziek en gij hebt Mij bezocht, Ik was in de gevangenis en gij hebt Mij bezocht.’

In deze tekst wordt verteld dat het Rijk van God is bedoeld voor degenen die een ander eten, drinken, kleren, onderdak of aandacht geven. Want wie zoiets voor een ander doet, dient daarmee ook God de Vader. Voor het jodendom hoort ook het begraven van de doden tot een van de werken van barmhartigheid, dit is door christenen overgenomen. We spreken dus van zeven werken van barmhartigheid.

De hongerigen voeden

Iemand die honger heeft te eten geven is de meest primaire vorm van diaconie. In de Bijbel zijn hiervan verschillende voorbeelden te vinden. Vaak zijn acties gericht op Afrikaanse landen waar hongersnoden helaas regelmatig voorkomen. De organisatie ‘Kerk in actie’ werkt bij grote rampen samen met de Samenwerkende Hulporganisaties. Maar ook in Nederland zijn er mensen die amper beschikken over elementaire levensmiddelen en aangewezen zijn op de voedselbank. Parochianen komen voor deze groep in actie bijvoorbeeld met een kerstpakkettenactie die in veel kerken traditie is geworden. Een pakket wordt gevuld met eten, drinken, lekkers of speelgoed en verdeeld onder de mensen om ze rond Kerstmis op iets lekkers te trakteren.

Maar materiële en financiële hulp alleen is nooit genoeg is. Bondgenootschap helpt om de kloof tussen arm en rijk te dichten en dat gebeurt door elkaar te ontmoeten. Het gaat dan niet over liefdadigheid, maar over gerechtigheid. De armen wordt door hun tekort onrecht aangedaan en dit moet worden rechtgezet.

De dorstigen laven

Een tekort aan water en schoon drinkwater is op veel plekken in de wereld een levensbedreigend probleem. De dorstigen laven kennen we bijvoorbeeld uit het evangelieverhaal van Jezus met de Samaritaanse vrouw waarin hij haar vraagt: ‘Geef mij te drinken’ (Joh. 4,1-15). Een ander voorbeeld is Jezus die aan het kruis om drinken vraagt (Joh. 19,28). Zo kan dorst een letterlijke betekenis hebben of verwijzen naar het levend water waarmee Jezus zelf en het evangelie worden bedoeld.

Ontwikkelingshulp wordt vaak omschreven als hulp om mensen te leren zichzelf te helpen. Met andere woorden: geef iemand water en hij heeft drinken voor een dag, maak samen een put en hij heeft drinken voor de rest van zijn leven. (Wordt vervolgd)

Bron: Website: Vensters op katholiek geloven